DIVERSe

Play & Win!

2008-10-10T05:47:00.000-07:00

Quelle est la réponse des deux nains exclus à Blanche-Neige? Laissez-nous, en commentaire, avec votre adresse courriel, une réplique originale et remportez peut-être l’un des livres ci-dessous!

Wat antwoorden de twee uitgesloten dwergen aan Sneeuwwitje
die hen wegstuurt? Heb je een originele repliek? Laat ze dan achter met je email als commentaar en maak kans op één van deze boeken.

Wie lautet die Antwort der Zwerge an Schneewittchen? Lassen Sie uns ein originales Zitat und ihre E-mail in den Kommentaren und gewinnen Sie vielleicht eines der unten genannten Bücher.

What is the two excluded dwarfs' answer to Snow White? Leave an original comment as well as your e-mail address and win one of the following books.

Thuis in de Islam, Eva Vergaelen, Meulenhoff / Manteau Standaard Uitgeverij, 2008.

http://www.standaarduitgeverij.be/

Je ne suis pas raciste, mais…, Malika Madi, Hassan Bousetta (avec la collaboration d’Anne Morelli), Editions Luc Pire, Bruxelles, 2008.

http://www.jenesuispasraciste.be/

GLBTQ: The Survival Guide for Queer and Questioning Teens, Kelly Huegel, Free Spirit Publishing, 2003.

http://kingsenglish.booksense.com/

Ganz unten, Günter Wallraff, Taschenbuch, 1985.

http://www.guenter-wallraff.com/

Editorial - words of welcome

2008-10-06T03:53:00.000-07:00

What kind of title do you give a magazine that wants to put a different light on ‘being different’? Being different not in the way that on a Friday morning you notice that everyone in the office is wearing dark colours and you are the only one walking in the spotlight with your bright red jacket. No, being different in skin colour, in tradition, in religion, in physical or mental capacity, in age,… not something you can take off like a piece of clothing. Personally, I don’t like the term ‘different’, because aren’t we all different from one another… Isn’t ‘diverse’ a much richer, much more inspiring term?

Divers is verrijkend. Divers is niet altijd makkelijk, maar wel zo veel interessanter. Divers is positief en maakt een ervaring alleen maar unieker. Is daarom DIVERSe de beste titel voor dit
tijdschrift? Misschien wel.

Et puis, ce ‘e’ en suspens me rappelle autre chose … Au quotidien, on s’inscrit comme ‘étudiant(e)’, on recherche ‘un(e) assistant(e)’, on demande ‘des comédien(ne)s avec expérience’. ‘Elle’, est toujours en suspens.

Hier wollen wir die Frau hervorheben. Diversität erfahren in Rasse, Kultur, Religion, Handikap ist schon nicht einfach... Diversität als Frau erleben ist noch schwerer. Das vergessen wir manchmal. Das vergessen wir zu oft, um ehrlich zu sein. Wir bieten Ihnen ein Magazin mit dem Akzent auf die Weiblichkeit, mit dem Akzent auf diesem ‘e’, damit Sie Diversität mit Frauenaugen erfahren... aber nicht immer durch die Rosarote Brille.

Bovendien willen we u de artikels, getuigenissen en interviews uit dit magazine op een zo divers mogelijke manier meegeven. In zo veel mogelijk talen dus. Want talenkennis is de sleutel tot
diversiteit en opent nieuwe werelden vol andere ervaringen.

DIVERSe, c’est à la fois du néerlandais, du français, de l‘allemand, de l’anglais, de l’italien; et peut-être même encore d’autres langues que je ne connais pas.

With our concise vocabulary lists you will be able to discover languages you have never read before. And maybe you can even use some of the words to communicate and build a more equal and diverse community.

Enjoy, enrich and experience diversity, starting with this magazine.

AMARYLLIS LUYTEN

DIVERSe - Een eerste stap naar de andere

2008-10-06T02:29:00.000-07:00

Dagelijks zijn er op ons grondgebied nog duizenden mensen het slachtoffer van de ene of andere vorm van discriminatie. Omdat ze een andere nationaliteit hebben, omdat hun handicap hen uitsluit, omdat hun huidskleur niet in de smaak valt, omdat ze tot het zogenaamde zwakke geslacht behoren… Wie zijn deze mensen? Hoe ziet hun dagelijkse leven eruit? Hoe gaan ze om met moeilijkheden opgelegd door de maatschappij? DIVERSe zocht hen voor u op…

Doelstellingen

Aan de hand van getuigenissen en artikels zal het magazine DIVERSe het publiek proberen te sensibiliseren voor een andere werkelijkheid. Een werkelijkheid zoals die door mensen in een discriminerende situatie ervaren wordt. We willen zeker geen jammerende toon aanslaan en zo medelijden opwekken voor hun droevige lot. Het is onze bedoeling dat de lezer de andere beter leert kennen en zich zo in zijn plaats kan stellen. Wanneer je iemand begrijpt, leer je hem immers ook te aanvaarden en te respecteren… en hem naar waarde te schatten.

DIVERSe wil ook de rijkdom van diversiteit op de voorgrond stellen. Verschillen mogen niet verwaarloosd worden. Ze verrijken de mens omdat deze kennismaakt met vooralsnog onbekende ideeën en begrippen. Daarom moeten verschillen gewaardeerd en geprezen worden. Het is zeker niets om beschaamd over te zijn.

Discriminatie

Iedereen kan zich op een bepaald ogenblik in zijn leven uitgesloten voelen. De negatieve beoordeling kan ontstaan op grond van geboorte (bv. de huidskleur, de nationaliteit, de afkomst, het geslacht…) of van cultuur (de godsdienst, specifieke zeden en gewoonten…) of meer fysieke criteria (zoals een handicap, de leeftijd, enz.). Discriminatie – in welke vorm ook – moet bestreden worden omdat iedereen recht heeft op gelijkheid en respect. Nu heeft DIVERSe ervoor gekozen zich te focussen op situaties van meervoudige discriminatie waarbij immigranten betrokken zijn. De ploeg van DIVERSe had gesprekken met die mensen voor wie het twee keer zo moeilijk is om zich te integreren (hierover lees je verder meer).

Initiatief

DIVERSe is ontstaan uit een samenwerking tussen het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding enerzijds en het Animatiecentrum voor Talen, vzw anderzijds. Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen streeft ernaar om alle vormen van uitsluiting tegen te gaan zodat iedereen op voet van gelijkheid behandeld wordt. Het Animatiecentrum spant zich elke dag in om de uitwisseling tussen de verschillende culturen te bevorderen. Dit gebeurt door de praktijk van talen te stimuleren en hiervoor hulpmiddelen aan te bieden aan een zo breed mogelijk publiek. Beide centra hebben dus hetzelfde doel: naar de andere toegaan.

Verschillend, maar gelijk

Samengevat hopen we met DIVERSe een positief beeld van diversiteit over te brengen. Zo willen we komen tot meer openheid en respect voor de ander. Veel leesplezier!

PRISCILLIA MOMMENS

Wie zijn we?

Het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding heeft een tweevoudige opdracht uit te voeren. Een eerste taak bestaat in “het bevorderen van de gelijkheid van kansen en het bestrijden van elke vorm van onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur.” Deze ongelijkheden kunnen op verschillende criteria steunen, met name: “het zogenaamde ras, de huidskleur, afkomst, nationale of etnische afstamming, seksuele eaardheid, burgerlijke stand, geboorte, vermogen, leeftijd, het geloof of de levensbeschouwing, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, handicap of fysieke igenschap”. Een tweede deel van de functies van het Centrum heeft eerder betrekking op de immigranten. Het Centrum waakt erover dat de fundamentele rechten van de vreemdelingen gerespecteerd worden. Het speelt ook de rol van informant door de overheid in te lichten over de aard en grootte van de migratiestromen. De nadruk wordt systematisch gelegd op de communicatie: het Centrum stimuleert de dialoog tussen alle actoren die bij het opvang- en integratiebeleid van de immigranten betrokken zijn. Tenslotte doet het Centrum zijn uiterste best om de mensenhandel en mensensmokkel te bestrijden. Meer info over het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding op http://www.diversiteit.be/
Al dertig jaar spant het Animatiecentrum voor Talen, vzw zich in om het gebruik van talen in de praktijk te bevorderen. Het centrum ontwikkelt daarom hulpmiddelen, methoden en projecten die voor iedereen bereikbaar zijn. Onder de talrijke diensten aangeboden door het Animatiecentrum vind je o.a. talenclubs met lokale native speakers, een maandelijks tijdschrift over de actualiteit in een vreemde taal (Actuapress MAG), talenworkshops, radio-uitzendingen (Plan-Langues), enz. Het Animatiecentrum richt zich tot alle domeinen van de maatschappij om de verschillende talen en culturen dichterbij elkaar te brengen. Op deze wijze probeert het bij te dragen tot de dialoog tussen de taalgemeenschappen, zowel op nationaal als internationaal niveau. Meer info over het Animatiecentrum voor Talen, vzw op http://www.talenanimatie.be/

Vluchtelingenwerk Vlaanderen

2008-10-06T01:59:00.000-07:00

Jaarlijks krijgen in ons land een paar duizend mensen bescherming als vluchteling. Dat betekent dat België hen niet zal terugsturen naar het land dat ze ontvlucht zijn, omdat het daar voor hen té onveilig is. Deze vluchtelingen krijgen hier onbeperkt verblijfsrecht en beginnen een nieuw leven.

Op dit ogenblik verblijven er in ons land zo’n 15.000 mensen met een vluchtelingenstatus. Daarnaast zijn de afgelopen 15 jaar zeker 40.000 vluchtelingen Belg geworden. Naar schatting leven er hier zo’n 100.000 mensen die ooit hun land zijn moeten ontvluchten of van wie de ouders op de vlucht gingen.

Een kat een kat noemen

Regularisatie, vluchtelingen, illegalen, sans-papiers,… de kranten staan bol van deze woorden. Maar wie kan nog uit aan al die termen? DIVERSe draagt graag zijn steentje bij om mogelijke misverstanden de wereld uit te helpen. Vandaar dit korte lexicon:

illegaal: persoon die zijn vaderland is ontvlucht en onwettig (lees: zonder papieren) in België verblijft.
asielzoeker: persoon die zijn vaderland is ontvlucht en in ons land om asiel (= bescherming) vraagt. Hij/zij is nog in procedure en verblijft in grote of kleinschalige opvangcentra.
geregulariseerde: iemand van wie het verblijf tijdelijk of voor onbeperkte duur in overeenstemming is met de wet.
erkend vluchteling: persoon die zijn land is ontvlucht, asiel heeft aangevraagd en gekregen. Hij krijgt een VNvluchtelingenkaart. Dat houdt in dat hij/zij in België zo goed als dezelfde rechten heeft als Belgische staatsburgers. Wat wil zeggen dat hij/zij onbeperkt recht heeft op verblijf en bescherming geniet van de Belgische staat. Daar staat tegenover dat een erkend vluchteling ook belastingen moet betalen. Stemmen moeten ze pas nadat ze de Belgische nationaliteit hebben aangenomen. Als erkend vluchteling kunnen ze dat vrij eenvoudig bekomen na twee jaar regelmatig verblijf (retroactief, dus hun verblijf als asielzoeker telt ook mee).

Vluchtelingenwerk Vlaanderen (V.V.)

V.V. is een niet-gouvernementele organisatie die belangen van asielzoekers en luchtelingen verdedigt. Hun werking steunt op vier grote pijlers. Ten eerste, willen zij de publieke opinie beïnvloeden (om die reden zijn ze erkend als beweging). Ten tweede, zetten zij het beleid onder druk (lobbywerk op lokaal, nationaal en Europees niveau). Ten derde, ondersteunen zij door middel van vormingen, juridische helpdesks, publicaties, enz. al wie vluchtelingen bijstaat (zowel individuen als organisaties). En ten vierde, – onder het motto ‘samen sterk’ – brengen zij mensen bij elkaar.

Prioriteiten

Oorlog en armoede zijn jammer genoeg een wereldgroot probleem. Je hoort ze overal roepen, “België is maar een klein landje. Wij kunnen toch moeilijk heel de wereld binnen onze grenzen
ontvangen!” Toch bestaat de morele plicht om de medemens te helpen. Waar ligt voor Vluchtelingenwerk Vlaanderen nu precies de prioriteit? Mensen weer veilig thuis krijgen, of hen hun weg helpen vinden binnen de Europese maatschappij? Het antwoord op deze vraag is niet zo eenduidig. Enerzijds zorgt V.V. voor opvang voor zij die net toekomen; biedt V.V. juridische bescherming voor zij die het echt nodig hebben; en werkt V.V. actief aan de integratie van zij die mogen blijven. Anderzijds is V.V. één van de grote voorvechters van de ‘zelfstandige terugkeer’. Niet alle mensen die hier toekomen zijn even gebaat bij een langdurig verblijf ver van huis. Idealiter wil V.V. met iedere vluchteling individueel zijn/haar verschillende opties bekijken en dan het beste voor hem/haar uitkiezen. De medewerkers van V.V. verzamelen informatie over een twintigtal ‘landen van terugkeer’ en staan ook telefonisch ter beschikking van ‘kandidaatterugkeerders’.

Voor meer details over het doen en laten van deze organisatie, verwijs ik de lezer graag door naar de website:
http://www.vluchtelingenwerk.be/.

ELKE DELAERE

De foto is louter illustratief.

Muziek

Omdat muziek vaak zoveel meer zegt dan geschreven letters, geven wij hier onze top-3!

De Senegalese superster, Youssou N’Dour, zingt in het Wolof. Voor jullie gemak hebben we hier een vertaling van een fragment uit zijn cd set. Een grote pluim verdient deze zanger omdat hij zijn publiek in Afrika laat weten dat het leven in het noorden lang niet altijd zo rooskleurig is, dat ze er beter thuis iets moois van kunnen maken.
“…We who come from
Medina
Are proud to live there
And why not!
…
I can think of no better
place
To live than Medina
If you don’t believe me
Ask Galo Niang…”

Vertaald uit het Wolof, Medina, Youssou N’Dour

Manu Chao heeft al wel een stukje van de wereld gezien, hij toont ook zijn sympathie voor mensen op de loop voor miserie:

«Solo voy con mi pena
Sola va mi condena
Correr es mi destino
Para burlar la ley
Perdido en el corazn
De la grande Babylon
Me dicen el clandestino
Por no llevar papel…»

Spaans, Clandestino, Manu Chao

West-Vlaams kleinkunstenaar, Willem Vermandere, stelt zichzelf eens in de plaats van een vluchteling:

“Als ik ooit mijn huis
moet verlaten
‘t ware schrikkelijk
godgeklaagd
als de storm mijn
muren zou kraken
ik van huis en erf wierd
verjaagd
of geweun deur mensen
verdreven
uit de burcht die ‘k zelf
hè gebouwd
gedoemd om de rest van
mijn leven
lijk nen dief te zijn
uitgejouwd
…
Wat bleef er dan nog
van mij over
van dien ‘tjoolder
zonder dak
van die schooier
schamel en pover
een verzonken verzopen
wrak
wat was ik zonder mijn
instrumenten
‘k was nen veugel zonder
lied
zonder al mijn
vertellementen
ach ik stierve van
verdriet…”

West-Vlaams, De vluchteling, Willem Vermandere

Femmes multiples

2008-10-02T05:46:00.000-07:00

Les générations se succèdent mais ne se ressemblent pas. Aujourd’hui, en Belgique, la troisième génération de femmes (voire la quatrième) issue de l’immigration maghrébine prend sa place dans notre société. Comment vivent-elles leur culture multiple? Quel bagage leurs mères et leurs grands-mères leur ont-elles légué? Est-il adapté à la vie de ce début de troisième millénaire? Comment gèrent-elles leurs manques et leurs acquis? Comment conjuguent-elles leur besoin de retour aux sources avec leur volonté de se tourner vers l’avenir? Toutes ces questions méritent une tentative de réponse.

L’histoire des relations entre l’Europe et le Maghreb est longue et complexe. Les conflits ont commencé au XIXe siècle, pendant la période coloniale. La France, dans sa volonté de «civiliser» les peuples autochtones, n’a finalement suscité qu’amertume et ressentiment. Lorsque dans les années 50 et 60, la Belgique voit arriver son premier flux d’immigrés maghrébins, appelés pour travailler dans les mines encore productives mais sur le déclin, cette animosité ne s’est pas effacée. L’Européen, à leurs yeux, est un être dominateur aux moeurs –dans cette période de révolution sexuelle– légères et provocantes. Les mères éduquent leurs filles dans un conservatisme pur et une autorité plus aiguë que si elles étaient restées dans leur pays d’origine.

Les femmes sont arrivées en Belgique sous l’impulsion et avec la complaisance des autorités parce qu’il était préférable que le revenu des ouvriers puisse être réinvesti dans l’économie belge. L’ouvrier ou le mineur vivant seul n’a guère de «besoins» importants. Une fois le regroupement familial accompli, les femmes sont souvent isolées. Leurs maris partent tôt à la mine, d’où ils reviennent épuisés. Elles s’occupent du foyer, des enfants et du budget qu’elles gèrent avec beaucoup d’habileté. Ce sont donc souvent des femmes au foyer dévouées et altières, jusqu’à l’abnégation. Elles rêvent de voir leurs enfants réussir et acquérir un statut social supérieur au leur. Même si leurs filles reçoivent une éducation sévère et rigoureuse, elles souhaitent pour elles un destin plus prospère et une vie plus belle que celle qu’elles ont connue.

La majorité des premières arrivées ont enlevé le voile. Beaucoup ne le portaient pas dans leur pays d’origine et la plupart du temps, seules les veuves et les femmes âgées l’ont conservé. Nouzha Bensalah* dit à ce propos: «Les enfants de cette immigration ont vécu une accélération du temps». En effet, les parents sont généralement ouvriers ou mineurs, et leurs enfants quittent ce statut pour intégrer des secteurs auxquels leurs parents n’auraient jamais osé rêver. Les jeunes femmes de cette deuxième génération deviennent médecins, enseignantes, journalistes, sénatrices voire députées et revendiquent, de ce fait, leur double identité. Cela déroute parfois les mères qui ressentent à la fois un sentiment de peur et de fierté. Qui sont donc ces filles qu’elles ont élevées et qui se battent, au coude à coude, avec la gent masculine? Dans le même temps, et a contrario, certaines de ces jeunes filles de la deuxième génération décident de porter le voile que leurs mères avaient choisi d’ôter lors de leur arrivée en Belgique comme signe d’intégration, leur semblait-il…

Enlever le voile pour se fondre dans la masse

Certaines femmes issues de l’immigration expriment leur opposition à un certain système ô combien! dur par le port d’un signe ostentatoire: le voile. C’est ce qu’on peut remarquer auprès de certaines adolescentes dans les écoles de l’enseignement secondaire de la Communauté française. En colère contre la société, elles ont l’impression que des injustices sont commises contre les immigrés. Les adolescentes de la génération précédente, celles d’avant les années 1990, avaient d’abord le besoin de revendiquer leur «belgitude» aux regards de leurs parents. Leur combat était essentiellement «intramuros» afin de gagner autonomie et indépendance. Cette nouvelle génération d’adolescents (celle notamment de l’après 11 septembre 2001) voit son combat s’ouvrir sur deux fronts: revendiquer leur identité culturelle aux yeux de la société occidentale qui sombre dans l’amalgame et peine à comprendre les rites et traditions liés à l’Islam, et le besoin toujours présent de connaître une certaine «liberté» à l’occidentale. Un idéal et un équilibre auxquels aspirent beaucoup de jeunes femmes, à juste titre, nous semble-t-il.

Les femmes immigrées de la première génération portaient le voile (ou plutôt un foulard vaporeux) dans un contexte plus culturel que religieux. Le voile tel que porté aujourd’hui par certaines femmes (serré et souvent noir ou blanc) est une «mode» héritée de l’ère Khomeiny en Iran et instrumentalisée par certains mouvements postseptembre 2001 en réaction à l’amalgame «Islam-violenceextrémisme».

Les mêmes droits et les mêmes devoirs

Les jeunes issus de l’immigration, notamment la deuxième génération, éprouvent un vrai malaise face à la réalité sociale dont sont victimes leurs parents. «S’ils ont les mêmes devoirs, pourquoi n’ont-ils pas les mêmes droits?» Ces dernières années, la question des droits politiques à octroyer aux immigrés en Belgique n’a jamais été longtemps absente de l’agenda politique, pourtant la question n’a jamais été vraiment tranchée. Là aussi, beaucoup le ressentent comme une discrimination considérée comme une entrave supplémentaire aux efforts d’intégration.

En 1997, après la découverte des terribles affaires de pédophilie et la mise en avant de Nabila, soeur de Loubna Benaïssa, victime de Patrick Derochette, la société se sentait portée par le même élan de solidarité pour ces familles flamandes, wallonnes, italiennes et marocaines dont les fillettes ont été victimes de maltraitance sexuelle. Le débat sur le droit de vote des immigrés non européens était alors évoqué avec plus de conviction. L’été 1997 a vu la réouverture, dans des circonstances dramatiques, de ce débat mais n’a malheureusement pas abouti de manière positive. Pour beaucoup, aujourd’hui, la reconnaissance passe aussi par un droit politique que leurs parents méritent autant que tout autre acteur de la reconstruction du pays et de son développement économique. Ce sentiment discriminatoire est également lié au chômage dont ils sont aussi victimes et qui les place dans une position de vulnérabilité que leur statut d’enfants issus de l’immigration fragilise d’emblée.

Femmes multiples

Construire son identité avec ces différentes facettes est la base d’une bonne intégration. Valoriser la culture de chacun et lui offrir un espace d’expression ne peut que favoriser une entente cordiale. Beaucoup de jeunes filles issues de l’immigration désirent garder les valeurs que leurs mères et leurs grands-mères leur ont léguées: virginité, mariage… Celles-ci désirent respecter ces rites tout en aspirant, dans le même temps, intégrer l’université et plus tard réaliser un mariage d’amour. Chacun défend ses valeurs et les érige en vérité absolue. Est-ce une raison pour établir une échelle parmi celles-ci? Notre société est riche de ses cultures multiples, oeuvrons tous ensemble pour les préserver.

MALIKA MADI

Malika Madi est une romancière belge d’origine algérienne. Parallèlement à son travail d’auteur, elle anime des ateliers d’écriture et des conférences. Dans le cadre du projet «Ecrivain à l’école», elle a rassemblé les témoignages de jeunes sur leur perception de l’Autre. Ces témoignages ont servi de point de départ et de matière première à la rédaction de l’ouvrage «Je ne suis pas raciste mais …» coécrit avec Hassan Bousetta (avec la collaboration d’Anne Morelli).

Un espace réservé aux femmes

2008-10-02T05:32:00.000-07:00

L’asbl Le Cactus a été créée il y a presque 30 ans, dans un quartier d’Anderlecht à forte population d’origine étrangère. Par ses formations et ses activités artistiques et culturelles, cette association permet aux femmes de sortir de l’isolement, d’acquérir davantage d’autonomie et de prendre conscience de leur place et de leur rôle dans la société.

D’où vient l’idée de créer une association destinée aux femmes?
A l’époque, il existait une association qui faisait office de service social et qui organisait des activités pour les enfants et les jeunes. Les travailleurs sociaux ont constaté qu’à partir de l’adolescence, les jeunes filles ne fréquentaient plus l’association. Par ailleurs, le service social ne pouvait plus répondre aux nombreuses questions en matière de logement, d’éducation ou de santé que posaient les mamans du quartier en venant déposer leurs enfants. Dans la vie quotidienne, le manque de connaissance de la langue empêchait ces femmes de communiquer correctement et de s’intégrer, d’où l’idée de créer une association qui leur était destinée.

Pouvez-vous nous en dire un peu plus à propos des activités organisées par Le Cactus?
Il y a, d’une part, la permanence sociale, qui aide les femmes dans toutes leurs démarches administratives et, d’autre part, des ateliers tels que l’alphabétisation et le français oral. Une meilleure connaissance du français permet aux apprenantes d’acquérir davantage de confiance en elles et de prendre conscience de l’importance de leur rôle tant au niveau de la famille que de la société. A côté d’animations ponctuelles autour de thèmes comme l’école ou la santé, nous organisons, depuis maintenant trois ans, des voyages culturels. Les participantes passent plusieurs jours dans un pays étranger, où elles vont à la rencontre d’une autre culture et
d’autres femmes qui sont, comme elles, confrontées aux réalités de l’analphabétisme, de la précarité et de la discrimination sexuelle. Pour financer ces voyages, des ateliers culinaires ont été mis en place.

Les services proposés par Le Cactus dépassent donc largement le cadre de l’apprentissage de l’alphabet ou de la préparation de repas.
En effet, souvent les femmes témoignent de ce que leur a apporté la fréquentation de l’association et des répercutions dans leur vie quotidienne. Tant au sein de leur famille qu’au sein de la société, elles osent petit à petit s’exprimer, discuter et prendre les choses en main. Elles apprennent à se sentir femme à part entière et citoyenne impliquée activement dans la société.

SYLVIE DE JAEGERE

La photo a un caractère purement illustratif.

Schuldig tot het tegendeel bewezen

2008-10-02T05:22:00.000-07:00

DIVERSe ging op zoek naar sterke, allochtone vrouwen in de politiek en testte hun assertiviteitsfactor. De Vlaams-Turkse Meyrem Almaci behaalde een hoge score. Op 12-jarige leeftijd zei ze resoluut nee tegen een traditioneel leven als naaister en schreef ze zich stiekem in in het aso-onderwijs. Een beslissing die veel reactie uitlokte in haar gemeenschap, maar wel de rest van haar leven zou bepalen. Inmiddels heeft ze een mandaat in het Federaal Parlement en draagt ze ook de titel van kamerfractieleidster voor Groen!

Op welke manier heeft uw allochtone origine uw persoonlijkheid beïnvloed?
Meyrem Almaci: Van jongs af zat ik tussen twee verschillende contexten. Ik had mijn Turkse familie enerzijds, en mijn Belgische vrienden anderzijds. Geen van beiden kende elkaar en ik bevond me noodgedwongen in de positie van brugfiguur. Dat leverde soms grappige situaties op. Zo werd ik aangesproken in zeer traag en duidelijk gearticuleerd Nederlands, louter en alleen omdat ik een hoofddoek droeg. Maar vaak was het ook wel erg moeilijk. Net die zware momenten hebben me gemaakt tot wie ik ben. Iemand die een dialoog durft aan te gaan, bruggen wil bouwen en niet te beroerd is om out of the box te denken.

Hoger, lager testosteron

Hoe voelt u zich als vrouw in de politiek?
M.A.: Prima, maar het is en blijft een macho-omgeving. De structuur van het parlement wordt bepaald door testosteron. Avondvergaderingen zijn schering en inslag en crèches zijn niet voorzien. Wil je in de politiek stappen, dan moet je als vrouw met kinderen dus hopen op een flexibele echtgenoot.

Is dat dan voor u een reden om te stoppen?
M.A.: Nee, want ik heb een erg flexibele echtgenoot (lacht). Nee, het is voor mij net een reden om door te gaan en deze situatie te veranderen.

Voelt u zich soms bevoordeeld als vrouw?
M.A.: Nee, integendeel. Ik merk dat ik harder moet werken en minder fouten mag maken. Maar ik word er wel door geapprecieerd. En misschien wel meer nét omdat ik vrouw ben. (denkt na) Bizar, alsof vrouw zijn je a-priori minder bekwaam maakt.

Krijgt u vaak extra tegenwind omdat u én allochtoon én vrouw bent?
M.A.: (ferm) Ja! Dat was zeker zo in het begin van mijn carrière. Toen kreeg ik letterlijk van een aantal prominenten te horen dat ik “weer zo’n alibi allochtoon bovenaan de lijst” was. Dat was heel hard. Ik was schuldig tot het tegendeel bewezen was. Dat heb ik toen ook gedaan. Ik heb getoond dat jong, onbekend, vrouw en allochtoon best wel wat in haar mars kan hebben!

MARLIES BECKERS

La culture dans toute sa diversité

2008-10-02T04:48:00.000-07:00

Issue d’une famille modeste, d’origine maghrébine, Fadila Laanan est Ministre de la Culture et de l’Audiovisuel de la Communauté française. Très jeune, elle rejoint le milieu associatif pour trouver sa place dans la société et agir sur le monde qui l’entoure.

La culture, c’est le patrimoine, l’identité d’une communauté. Confier un tel ministère à une femme d’origine maghrébine peut paraître surprenant.
Il est vrai qu’à l’époque, ma désignation a suscité quelques commentaires, notamment à l’étranger. Elle témoigne cependant de la capacité de notre pays à intégrer les gens issus des minorités et à les considérer comme des citoyens à part entière, jusqu’à leur confier des mandats publics et des fonctions ministérielles.

Votre politique culturelle met l’accent sur la diversité et le soutien aux minorités. On ne peut s’empêcher de faire le lien avec vos origines.

Je ne veux pas réduire ma fonction à celle de porte-drapeau de ma communauté d’origine. Cet accent mis sur la diversité culturelle et l’interculturalité est une priorité qui s’est imposée lors des Etats Généraux de la Culture, en concertation avec les acteurs du monde culturel. Notre société a évolué au cours de ces cinquante dernières années, elle s’est diversifiée en accueillant de nouvelles minorités et, par là, a élargi son horizon culturel. Il me paraît fondamental que la politique culturelle intègre cette dimension d’interculturalité. L’école aussi doit être un lieu d’apprentissage de la culture, et ce, dès le plus jeune âge, car la culture participe à l’épanouissement de chacun.

Vous êtes non seulement maghrébine, vous êtes aussi une femme. Etre une femme en politique, est-ce un avantage ou un inconvénient?
Les femmes politiques ne sont pas toujours prises avec autant de sérieux que leurs homologues masculins. Nous devons travailler davantage et faire nos preuves pour être reconnues, et n’avons pas droit à l’erreur. Même si de plus en plus de femmes sont impliquées en politique et que certaines d’entre elles font un travail remarquable, il y a encore du chemin à faire par rapport à une perception résolument positive de la femme en politique.

Quel message voudriez-vous faire passer aux jeunes issus des minorités?

On n’a rien sans rien. Pour y arriver, il faut travailler, faire les choses avec rigueur et passion. Au delà de l’investissement dans les études, une vie sociale active où l’on construit des projets avec d’autres est tout aussi importante.

SYLVIE DE JAEGERE

London’s Jewish community - A culture among cultures

2008-10-02T03:45:00.001-07:00

Ruth Fulton Benedict: “In world history, those who have helped to build the same culture are not necessarily of one race, and those of the same race have not all participated in one culture.”

London is renowned for being a huge melting pot of cultures, religions and communities that live side by side. In fact some of these communities have been around for so long that parts of their culture have integrated into English culture. ‘Englishness’ is a far cry from what it used to be and curry is now just as English as fish and chips. However it is not only Asian migrants that have enriched England’s culture and economy. Migrants have been part of England for centuries, and since the European Enlargement there has been a huge influx of people from Eastern Europe, adding yet another flavour to the huge mix of colours and cultures. Immigrants have a hard task adjusting to life in another country. Moving is tough enough as it is without having to learn a new language and adapt to a whole new culture. Many immigrants not only have to endure these obstacles, but also face the challenge of being accepted for their religious beliefs and creating a community that suits their needs. The Jewish and Muslim communities specifically have a very established presence in Britain and have a long and rich history in London.

Long history

In Medieval times there was a strong Jewish presence in London, with references to a Jewish quarter in the city dating back to the 12th century. However, in 1290 the Jewish community was expelled from England following years of persecution. Not only were Jews blamed and hated for the business that had been imposed upon them by the civic authorities, but they also were unjustly segregated and condemned for their activities and customs. In the 20th century, a Jewish community congregated in east London. Settlers came over for many reasons, such as migration to escape persecution or expulsion from countries like Russia and Germany. Today, most of the Jewish community can be found around Golders Green in north London, but there are still traces left of Jewish life in the east of the city, such as old synagogues, Hebrew writing on the walls and two bagel shops found in Brick Lane. There are nearly 300,000 Jews living in the UK, mostly living in London. More recently, the community has been joined by Jews arriving from a number of countries, including South Africa, India and Iraq. Today, Jewish life is enjoying a renaissance boosted by a steady trickle of young Israelis who have added a Middle Eastern flavour to London’s Jewish cultural brew.

Modern times

Having just moved to Golders Green myself, I find it fascinating how such a close-knit community have maybe not completely integrated, but at least assimilated culturally and economically. ‘Integration’ has always been a topic of debate for Londoners of every ethnicity, but particularly in recent years. Since the European enlargement, England has seen a huge influx of eastern Europeans, inciting more debate as to what the implications might be for the rest of the nation. Britain’s fear of migration stems from the fear that communities will segregate themselves (and therefore be isolated) from the rest of society. When communities are isolated they are more suspicious of one another and therefore become less enthusiastic about racial and cultural diversity. At a glance (which will take in the likes of long black coats, tall black hats and beards for men), it seems Golders Green is doing exactly this – segregating itself from the rest of society. However, after looking around Golders Green properly, one cannot say that this community are isolated. The area benefits from restaurants exhibiting cuisines from all over the world, from the obvious choice of kosher restaurants to Indian, Thai, Japanese, Chinese, Korean and Italian eateries. It also has a sizeable Japanese and Korean population as can be seen by the cuisine and estate agents. Going into the centre of London, the same Orthodox Jews can be seen discussing business outside with Indians and Sikhs, or doing their shopping in the kosher section of the nearest Tesco supermarket.

Tradition vs. integration?

The difficulty that the Jewish community face, like other immigrants face today, is how to uphold tradition whilst simultaneously trying to fit in with another culture’s expectations and to make it their own. What is equally important is the way in which the host country reacts to this new culture. In a country where chicken tikka masala is the national dish, London’s Jewish community is a good example of how immigrants have introduced yet another way to be British.

NATALIA MAUS

„Wir haben zu viele kriminelle Ausländer"

2008-10-02T03:37:00.000-07:00

Mügeln im August letzten Jahres: Es ist Stadtfest, abends kommt es im Festzelt
zu einer Rangelei zwischen Deutschen und Indern. Flaschen splittern, einige der
Deutschen erleiden Schnittwunden, sieben Inder sind verletzt, zwei davon schwer. Unter Todesangst flüchten sie in ihre Pizzabäckerei. Vor ihrem Laden versammeln sich ungefähr 50 Leute, es erklingen Parolen wie „Deutschland den Deutschen, Ausländer raus“, eine Scheibe wird eingeworfen. Die Polizei verhindert die Erstürmung des Ladens. In der Politik ist man entsetzt, spricht von einem „unerträglichen Gewaltexzess“, Bundeskanzlerin Angela Merkel zeigt sich „beschämt“. Journalisten hetzen nach Mügeln, machen Jagd auf Bewohner und Experten, fragen nach dem “Warum?”.

Mügeln ist eine Kleinstadt in Sachsen, einem Bundesland im Osten Deutschlands. Die Migrantenquote ist hier, wie in allen neuen Bundesländern, extrem niedrig. So gehören von den Menschen, die in Sachsen leben gerade mal 2,8 Prozent einer anderen Nationalität an, ein Witz im Vergleich zu Hamburg oder Baden-Württemberg. Trotzdem schafft es die Nationaldemokratische Partei Deutschlands (NPD) ausgerechnet hier im Jahr 2004 ihren größten Wahlerfolg seit langem einzufahren: Mit 9,2 Prozent zieht sie in den Landtag ein. Zwei Jahre später wird sie auch in den Landtag von Mecklenburg-Vorpommern gewählt. rustriert über die hohe Jugendarbeitslosigkeit im Osten und den damit fehlenden Perspektiven, geben vorwiegend junge Leute ihre Stimme der NPD, die mit populistischen Sprüchen wie „Arbeit nur für Deutsche“ um die Wähler buhlt.

Perspektivlosigkeit auch im Westen Deutschlands, allerdings auf Seiten der jungen Ausländer von denen die meisten ursprünglich aus der Türkei stammen. Laut der Pisa-Studie der OECD, haben in keinem anderen Industriestaat der Welt Migrantenkinder schlechtere Zukunftschancen als in Deutschland. Sie sind die Opfer einer schlechten Integrationspolitik eines Landes von dem die CDU, eine der größten Volksparteien lange behauptete, dass es überhaupt kein Einwanderungsland sei. Als vor ein paar Monaten zwei Jugendliche, in der größten Boulevardzeitung nur als „Türke“ und „Grieche“ bezeichnet, in der Müncher U-Bahn einen Rentner verprügeln, geht ein Aufschrei durch die Bundesrepublik. Hessens Ministerpräsident Roland Koch von der CDU macht die Geschichte zu seinem Wahlkampfthema. Es beginnt eine Wochenlange Hetzkampagne in denen Sätze fallen wie: „Wir haben zu viele kriminelle Ausländer.“ Die NPD gratuliert zu dieser Einsicht und so mancher fragt sich, in was für einem Land er hier eigentlich lebt in dem es für Migranten anscheinend nur die Rolle des Opfers oder des Täters gibt.

ANTONIE RIETZSCHEL

Racen met een rolstoel

2008-10-02T01:17:00.000-07:00

Josephine Vermeer* werkt als kleuterleidster in een revalidatiecentrum. Hier worden kinderen van verschillende origine met blijvende of tijdelijke mentale en fysieke letsels begeleid. Josephine geeft les aan de kleinsten met een mentale leeftijd van 2,5 jaar. DIVERSe had een kort gesprek met deze zeer geduldige vrouw.

Waarom doet u deze job zo graag?

J.V.: Omdat het zo’n mooie, uitdagende job is die steeds blijft boeien. Uiteraard is het vaak zwaar en vraagt het veel inzet. Maar wat je terugkrijgt is onbetaalbaar. De vriendschap van de kinderen en die eeuwige dankbaarheid van de ouders. Je zet je tenslotte in voor hun zorgenkind.

Iedereen is anders

Zijn ouders van allochtone kinderen bezorgder dan
Belgische ouders?
J.V.: (denkt na) Ouders zijn altijd bezorgd. Dat is nu eenmaal het lot van ouder te zijn. Ze hebben misschien amper de handicap verwerkt (sommige kinderen worden op latere leeftijd gehandicapt wegens een ongeval, nvdr.) en nu wordt er plotseling van hen verwacht hun kind
achter te laten. Zoiets is voor elke ouder moeilijk. Maar bij allochtone ouders komt het taalprobleem opduiken. Ze beheersen het Nederlands vaak niet voldoende en kunnen dus ook geen gerichte vragen stellen. Daarom worden ze vaak vergezeld van een oudere
broer of zus die voor hen tolkt. Op die manier blijft het contact met de ouders bewaard en kan ik ze geruststellen.

Is er meer contact met de rest van de familie bij allochtone gezinnen?

J.V.: Ja, dat is wel opvallend. Bij een groot allochtoon gezin komen alle broertjes en zusjes mee om het kind op te halen voor het weekend. Dat gebeurt veel minder bij Belgische gezinnen. Onlangs zag ik voor het oudercontact zelfs een oom van één van mijn allochtone kleuters. Zijn ouders konden niet komen. Zoiets zie ik nog niet meteen gebeuren bij Belgen.

Denkt u dat allochtone kinderen met een handicap het zwaarder hebben dan Belgische kinderen met een handicap?
J.V.: Ik kan enkel over deze schoolsituatie spreken, maar hier gaan de kinderen erg solidair om met elkaar. Zelfs bij de iets oudere kinderen merk je geen pestgedrag. Dat bestaat hier niet. Alle
kinderen hier zijn immers anders.

Vindt u dat de overheid de burger meer zou moeten sensibiliseren?
J.V: Het is vooral belangrijk om te beseffen dat deze gehandicapten erg bijzondere én gelukkige mensen zijn. Vaak denkt men dat een handicap gelijk staat aan ongelukkig zijn. Maar ik zie de glimlach op hun gezichtjes elke dag. Ik zie ze racen met hun rolstoel en spelen
met een bal. Deze kinderen zijn zeker niet minder gelukkig dan ‘gewone’ kinderen.

MARLIES BECKERS

*Om de anonimiteit van de getuige te respecteren gebruikte DIVERSe een fictieve naam.

De foto’s zijn louter illustratief.

Intellectual disability seen through art... or the other way around?

2008-10-02T00:52:00.000-07:00

Créahm is a non-profit organisation working with intellectually disabled people in an exclusively artistic context. An original initiative launched some 30 years ago with a multifaceted aim: to take these people temporarily out of specialized care, enabling them to widen their horizons, and letting people see them from a new angle.

The particularity of Créahm is that it doesn’t let just anyone in and it is not a form of occupational therapy either: it provides a context where artistic potential can blossom freely, be it with paints, clay or music.

Artists in their own right

The initiative is nothing but positive for intellectually disabled people. However, Créahm still struggles with the families. They often find it hard (as do the general public) to admit that these people have the same artistic potential as anyone else and can be artists in their own right. Just like with any child, parents have a hard time accepting the idea that their son or daughter can lead a life of their own outside the family circle. Moreover, as Véronique Chapelle, director of Créahm-Bruxelles, explains, “it’s hard enough for them to have a disabled child. But making an artist out of them, that’s just adding insult to injury!”

Belgian mums, Italian mamma’s and Moroccan oum’s all tend to overprotect their children. But the foreign community in Forest, on Créahm’s doorstep, seems to shy away from enrolling their children in a workshop. Misinformation? Language or cultural barrier? Generation gap? Today Créahm tries to reach out to these people by exhibiting the works made by the participants. Among them, we find Paloma Gonzalez and Nouzha Serroukh.

Paloma

Paloma has attended workshops for almost 20 years now. She bases her drawings on photos but gets rid of the details and emphasizes a feature or two. When we met her, she was busy drawing three characters, all with huge heads and lined clothes, using pastel crayons. This was only the beginning of a work that will probably take some time to complete. She spends two days a week at the visual arts workshop and has just recently joined the dance workshop.

Nouzha

Nouzha arrived at Créahm the same year as Paloma. She used to be extremely shy and wary of the people at the workshop. Now she comes two days a week, although she wouldn’t mind coming every day. She has created a soft and round universe with paints, chalk and clay. The legendary figures who inhabit her fantasy world all have hair like fingers and fingers like rocks. An enchanted planet that belongs just to her!

JULIE BOLTERYS - Drawing by Anne Ndaiziga

Event
As part of our campaign against discrimination the Centre d’Animation en Langues, asbl - Animatiecentrum voor Talen, vzw invites you to an evening on the Biouel boat in collaboration with Créahm. The works of Paloma and Nouzha will be there to see as well as those by Anne Ndaiziga. Catch a glimpse into their artistic universe!
When? Saturday October 25
Where? Biouel boat, Avenue du port / Havenlaan, 23 1000 Brussels

Homoseksualiteit en de Maghrebijnse gemeenschap: Merhaba doorbreekt de taboes

2008-10-01T08:27:00.000-07:00

“Toen ik aan mijn moeder vertelde dat ik homoseksueel was, besloot ze me uit te huwelijken. Ik weigerde. Dat zorgde voor een vreselijke breuk. Ik voelde me verloochend en werd gedwongen om weg te gaan.”

“Ik stel me voortdurend vragen en ik lijd daaronder. Want ik ben homoseksueel en islamitisch. Ik heb een grote behoefte om daarover met andere mensen te spreken.”

“Toen mijn familie vernam dat ik homo was, reageerde die heel negatief. Mijn moeder steunde me niet, mijn vader kon me niet meer uitstaan, mijn broer en neven deden denigrerend en beledigden me voortdurend.”

“Op mijn 15de wist ik al dat ik lesbisch was. Dit woord kan ik pas sinds korte tijd uitspreken. Jawel, ik voel me schuldig.”

“Deze blog is een mislukking. Ik vraag alle moslims deze blog te negeren. Anders lopen ze het risico om op een dwaalspoor te raken. Als je iets tegen de islam begint, moet je weten dat je je ongeluk tegemoet loopt. Allah zal je bestraffen. De hemel is niet bestemd voor flikkers zoals jullie.”

Al deze op internetforums opgepikte zinnetjes illustreren goed de problematiek van de homoseksualiteit in de Maghrebijnse gemeenschap (Mauritanie, Marokko, Algerije, Tunisië en Libië), evenals de wanhoop en het geweld die daaruit soms kunnen voortvloeien. Tegen die achtergrond werd vijf jaar geleden de vzw Merhaba – “welkom” in het Arabisch – gesticht.

Myriam Monheim, de verantwoordelijke voor het onthaal bij Merhaba, spreekt liever over meervoudige kwetsbaarheid” dan over “meervoudige discriminatie”. “Discriminatie is geen feitelijke toestand. Je wordt niet noodzakelijk gediscrimineerd omdat je immigrant of lesbisch bent. Maar dat kan een kwetsbare plek zijn en tot discriminatie leiden.”

Om de tweevoudige kwetsbaarheid van de homoseksualiteit en het behoren tot de Maghrebijnse gemeenschap aan te pakken, moet je de mens in zijn totaliteit beschouwen. Over het algemeen zijn de verenigingen voor immigranten en die van de homoseksuele gemeenschap daartoe niet bereid. Vele immigrantenverenigingen miskennen homoseksuelen of wijzen ze zelfs af. Vele homoverenigingen houden niet voldoende rekening met de socioculturele achtergrond door bijvoorbeeld de “coming out” te stimuleren. Eén van de hoofddoelstellingen van Merhaba is het sensibiliseren – via opleidingen en ontmoetingen – van de sociale actoren, maar ook van iedereen of elke groep die deze tweevoudige problematiek wil aansnijden.

De stilte verbreken

“Naast het basiswerk wordt alleen al door het bestaan van Merhaba een taboeonderwerp zichtbaar gemaakt dat meestal in eenzaamheid, stilte en schaamte ervaren wordt”, aldus Myriam Monheim. “Het eerste doel bij de stichting van Merhaba is eerst en vooral de homoseksualiteit bij allochtonen aan het licht te brengen. Iedereen weet dat het bestaat maar vele mensen doen alsof ze het niet weten (…) Er hangen bijvoorbeeld affiches van onze organisatie in de metro. Deze aanwezigheid heeft een belangrijke symbolische waarde want het getuigt van het bestaan van Merhaba en dus van homoseksualiteit. Voor sommige mensen die voor hun homoseksualiteit in het openbaar niet durven uitkomen maar die zich innerlijk homoseksueel voelen, doen deze affiches veel deugd.”

Om dat isolement te verbreken en de uitwisseling van ervaringen tussen mensen met dezelfde problemen te stimuleren, organiseert Merhaba activiteiten, avondjes en films. Toch is het voor het doelpubliek soms moeilijk om aan zulke evenementen deel te nemen. Ze vrezen herkend te worden door een lid van hun gemeenschap.

De tongen losmaken

De vzw heeft nog een tweede belangrijk doel. Een paar maanden geleden startte bij Merhaba de onthaaldienst. Op dit ogenblik is het nog te vroeg om daar conclusies uit te trekken. Myriam Monheim geeft toe dat “haar eigen” publiek ontmoeten, één van de moeilijkheden van de vzw is. “We krijgen niet genoeg vragen en daar ligt een deel van het probleem. Om een vraag te formuleren, moet je eerst beseffen dat je recht hebt om je huidige ervaringen zo te beleven (…) Vanaf het ogenblik dat je beslist op Merhaba een beroep te doen, ben je op de juiste weg om vrede met jezelf te vinden.” Jammer genoeg ziet het ernaar uit dat vrouwen nog meer moeite hebben om hun verzoeken uit te drukken. Dit ondanks de geheimhouding en anonimiteit die de vzw garandeert.

Myriam legt er ook de nadruk op dat het publiek niet homogeen is. De levenservaringen kunnen zeer verschillend zijn. “Voor sommige mensen is het eerst en vooral een schreeuw om hulp: ‘Ik ben alleen, ik heb behoefte aan een luisterend oor’. Er zijn personen die een crisis doormaken, want hun familie is er bijvoorbeeld net achtergekomen dat ze homoseksueel zijn (…) Sommige ervaringen kunnen nogal paradoxaal lijken. Er zijn mensen die voor hun homoseksuele geaardheid durven uitkomen en plots – onder familiale druk – toch trouwen. Stiekem gaan ze dan soms door met hun homoseksuele leven. Sommigen doen alsof ze plotsklaps een andere seksuele voorkeur hebben. In werkelijkheid zijn ze echter nog altijd homoseksueel.”

De hoofdgedachte van de vereniging is dat iedereen welkom is, ongeacht zijn persoonlijke situatie. Voor een gewoon uitstapje, een ontmoeting, hulp of aandacht,…de deur staat altijd open.

TEKST: FRÉDÉRIC VISEUR - VERTALING: PRISCILLIA MOMMENS

Meer informatie over Merhaba op www.merhaba.be. Le présent article "Homosexualité et communauté maghrébine: Merhaba brise les tabous" est disponible en français sur le site de Merhaba: http://www.merhaba.be/dossiers.cfm?lang=fr
De foto’s zijn louter illustratief.

Aktionen gegen Diskriminierung

2008-10-01T08:11:00.000-07:00

Lesben und Gays kämpfen in Brüssel mit originellen Ideen gegen Homophobie und andere Sexismen.

Homophobie auf offener Strasse

Hand in Hand durch die Straßen zu schlendern oder sich auf öffentlichen Plätzen zu küssen sollte in einer so multikulturellen und offenen Stadt wie Brüssel keine Probleme bereiten. Doch Maria* und Jessica* haben da andere Erfahrungen gesammelt. „Manchmal ist es nur ein Nasenrümpfen, doch meistens ist es mehr“, erzählt Maria. Besonders im Stadtzentrum werden die beiden jungen Frauen immer wieder zumeist von jungen Männern angehalten und belästigt. „Das kann von Beschimpfungen bis zu anrüchigen Kommentaren gehen, wie ‚na wie wär’s mit einem flotten Dreier’?“ Die beiden jungen Lesben haben es satt, sich in der Öffentlichkeit nicht wie ein Paar verhalten zu können. Doch sie sehen „keine andere Möglichkeit“, sagen sie, um den lästigen Angriffen zu entgehen.

Sichtbarkeit als Rezept für Veränderung

Dani* ist da anderer Meinung: „Sichtbarkeit ist das Wichtigste. Es nützt nichts wenn wir uns verstecken, dadurch wird sich erst recht nichts ändern in der Gesellschaft.“ Sie ist in mehreren Gruppen aktiv, die sich gegen Homophobie und andere Formen der Diskriminierung einsetzen, unter anderem bei den so genannten Rosaroten Panther. Diese Gruppe gibt es bereits in mehreren anderen Ländern, wie Kanada und Frankreich, und wurde dieses Jahr in Belgien gegründet. Sie wendet sich gegen das Wertesystem der herrschenden atriarchalkapitalistischen Gesellschaft, aber auch gegen eine Form des Konformismus innerhalb der Queer-community selbst.

JedEr zweite mit Diskriminierung konfrontiert

Laut einer Umfrage bei 5327 Männern und Frauen auf der Webseite GayBelgium.be sei bereits jedEr zweite Homosexuelle mit Diskriminierung oder anderen Formen der homophoben Gewalt konfrontiert gewesen. 13 Prozent der Befragten hätten direkt reagieren müssen. Es handle sich dabei mehr um verbale als um physische Angriffe.

Originelle Aktionen mit Humor

Mit Humor und originellen Ideen entwerfen die Rosaroten Panther Aktionen, die die Aufmerksamkeit von PassantInnen auf problematische Themen herbeirufen sollen. Eine der ersten dieser Aktionen in Belgien bezog sich auf den Valentinstag. Mit rosaroten Flyern und Sprüchen wie „Meine Liebe ist keine Ware“, „Feier heute zu dritt, lade deinE Ex ein“ oder „Ich hab kein Geld, liebe dich aber trotzdem“ hinterfragten sie die Vermarktung der Liebe und den
spezifischen Heterosexismus dieses Festes. Eine weitere Aktion stellte eine Hommage auf Luna dar, einer 42jährigen Transsexuellen, die in Portugal Anfang April 2008 ermordet wurde. Mit einem symbolischen Sarg zogen die Panther von der Botschaft Portugals in Brüssel bis zum
Denkmal des portugiesischen Dichters Fernando Pessoa und sorgten damit für reichlich Aufregung bei den PassantInnen.

CAROLINE AUSSERER

Wer sich für die Rosaroten Panther interessiert, besuche die Webseite http://www.pantheresroses.be/ oder schreibe an info@pantheresroses.be.

* Alle namen sind fiktiv

“‘t Is er niet zo eentje!”

2008-10-01T08:05:00.000-07:00

Een meisje van 21 jaar zit op me te wachten in een café in Antwerpen. Zwart haar, donkere huidskleur. Niks bijzonders voor een multiculturele stad. Er is echter nog iets, maar dat zie je niet meteen. An Clauwaert, actrice in spe, werd als baby in Venezuela geadopteerd door een Belgisch gezin en werd als jong meisje verliefd... op de lerares.

Ben je nieuwsgierig naar je roots?
An Clauwaert: Ja, in zekere mate wel. Daarom zijn we op mijn 18de met het gezin naar Venezuela getrokken. Dat was echt thuiskomen. Ik heb een aantal fysieke eigenschappen zoals de vorm van mijn duimen en mijn lichaamsbouw die anders zijn dan bij een westerling. Zo zie je bijvoorbeeld altijd mijn poepspleet omdat mijn bekken anders gebouwd zijn. Na 18 jaar ontdekte ik dat ik geen unicum was. Er waren er nog zoals ik... met een poepspleet.

Voelde je je er dan ook meer thuis?
A.C.: Nee. Ik vond het een schitterende ervaring, maar België blijft mijn thuis. Hier zijn de fundamenten van mijn leven gelegd. Ik had ook geen behoefte om mijn biologische ouders te zoeken. Iets wat ook een onmogelijke opdracht zou zijn geweest. Weet je, mensen zeggen soms dat ik op mijn zus lijk. Dat vind ik echt een groot compliment. Geen pot!

Hoe heb je je hele outing ervaren?
A.C.: Heel normaal. Ik besefte amper dat het anders was. Ook thuis maakten ze er geen punt van. Mijn vrienden waren zelfs trots om een lesbische in hun kring te kennen (lacht). Volgens mij verliep het zo vlot omdat ik me nooit anders ben beginnen gedragen of kleden. De stereotiepe lesbienne kleurt het vrouwbeeld fout in. Wij mogen dan wel iets meer testosteron hebben, dat maakt ons nog geen mannen.

Stoort je dat?
A.C.: Ja. Ik ben een vrouw. Dat is deel van mezelf en ik wil die vrouwelijkheid gebruiken. Ik ben geen pot! Dat is net het sterke punt van een lesbische relatie. Je weet wat de ander wilt. Dat is gewoon handig!

Voel je je soms beter dan een hetero?
A.C.: Nee, maar wel gelukkiger (lacht). Wanneer ik de relatieproblemen hoor van mijn vriendinnen ben ik heel blij om lesbisch te zijn.

Ben je ooit gepest geweest?
A.C.: Niet echt. Wanneer ik een opmerking kreeg over mijn seksuele voorkeur heb ik hen altijd heel duidelijk mijn standpunt uitgelegd. Volgens mij hangt het allemaal af hoe je iets inkadert. Te veel van iets is nooit goed. Mijn huidskleur is nog iets anders. Vooral tegenwoordig. Iedereen wordt over dezelfde kam geschoren. Een oudere vrouw spuwde ooit eens op me en riep “ga terug naar je eigen land”! Ik heb er toen niet op gereageerd. Nadien hield ik in mijn flatgebouw de deur open voor een andere oudere vrouw en zag ik ze denken “ah, ’t is er niet zo eentje!”

MARLIES BECKERS

Occidentaux et Maghrébins: deux cultures, deux richesses... complémentaires

2008-10-01T07:51:00.000-07:00

Ce qui aujourd’hui nous paraît évident et universel n’est en réalité qu’une construction culturelle du monde parmi d’autres. Pour mieux se connaître, rien de tel que de partir à la découverte de son voisin. Je vous propose un voyage entre deux univers: francophone d’une part, maghrébin de l’autre.

La Belgique est un pays multiculturel, où nous sommes amenés à côtoyer des gens de tout bord et d’un peu toutes les nationalités. Nous vivons les uns à côté des autres, mais sans jamais nous préoccuper de cet espace commun propice à la rencontre de l’Autre... Peut-être parce que justement nous n’avons pas tous la même perception de l’espace: terre de rencontre pour les uns, recherche de libertés individuelles pour les autres. De fait, si les Maghrébins considèrent la maison ou la rue comme un lieu de réunion, l’Occidental aura plutôt tendance à vouloir y exercer son autonomie et sa liberté – voire son individualisme. Ce n’est pas si étonnant lorsqu’on sait que nous vivons dans un monde où prime l’individu. Contrairement à la culture maghrébine, où le groupe passe avant tout. Ces traits culturels se retrouvent dans l’organisation de l’espace citadin.

La ville, reflet de la société

Même si aujourd’hui les différences ont tendance à s’atténuer, les structures des villes occidentales et arabes ne sont pas les mêmes. C’est peut-être le plus désarçonnant pour les immigrés arrivant chez nous.

Aujourd’hui, la ville européenne ne gravite plus autour d’un seul centre: les magasins sont souvent situés dans des zones commerçantes ainsi que les écoles et certains quartiers résidentiels. Quant à la ville arabe, elle nous apparaît souvent comme un labyrinthe à travers lequel il est difficile de ne pas se perdre! Mais ce désordre apparent (à nos yeux d’Occidentaux) n’est en réalité que superficiel.

«L’une, l’européenne, haute, impérieuse, élégante avec ses banques, ses beaux magasins, ses administrations, ses voies à lampadaires, larges, droites, ouvertes à une circulation automobile ininterrompue, et l’autre, l’africaine et arabe, tapie à ras de terre, labyrinthique, respirant le secret malgré le pullulement obstiné de ses foules [...].»(M. DIB, Dieu en barbarie, Paris, Le Seuil, 1970, p.73)

Lorsque l’on sait tout ça, il est plus facile de comprendre pourquoi les immigrés de 1re ou 2e génération* se regroupent dans certains quartiers. Ils tentent de recréer un espace connu, un monde à eux, où ils peuvent profiter des services de groupe tels que les commerces, partager une même culture, parler une même langue – celle du Paradis perdu – en oubliant, l’espace de quelques heures, les difficultés d’apprentissage d’une langue étrangère et hostile: le
français.

La langue française, ennemie n°1 des allophones

L’arabe est très différent du français, ce qui engendre de nombreuses difficultés pour les jeunes issus de l’immigration, dont la langue maternelle n’est pas celle enseignée à l’école. Tout d’abord, l’arabe fonctionne sur la base de racines trilitères, c’est-à-dire trois consonnes qui expriment un concept fondamental et que l’on module ensuite en fonction de ce que l’on désire exprimer. Par exemple: [KTB] signifie «l’idée d’écriture»; [KATABA], «il a écrit»; et [KITAB], c’est «le livre». De même, l’apprentissage de la conjugaison est toujours une rude épreuve, car la perception du temps en Belgique et au Maghreb est fondamentalement différente. Le choix des temps dans les deux langues n’a donc rien en commun. Le critère le plus important pour l’arabe est le degré de certitude dans l’accomplissement de l’action. On oppose donc deux aspects: l’accompli et l’inaccompli. En français, si l’aspect (achevé ou inachevé) joue un rôle dans le choix des temps, la situation chronologique (passé, présent, futur) et la position du locuteur sont également des paramètres à prendre en compte. Le temps serait-il si différent d’un pays à l’autre?

SYLVIE WUYTS

* Les émigrés de 1re génération sont ceux qui ne sont pas nés dans le pays d’accueil mais dans leur pays d’origine, contrairement aux immigrés de 2e génération, nés dans le pays d’accueil (la Belgique par exemple).

Quelques différences entre le français et l’arabe

En arabe, il n’existe que trois voyelles ([A]; [I]; [OU]), mais elles peuvent chacune être longue ou brève. Par exemple: «jamal», c’est «le chameau»; mais «jamaal» signifie «la beauté».

Les sons [é], [è] ou [e] ne se différencient pas. Il est donc très difficile pour les arabophones de saisir la différence à l’oral entre «j’ai mangé» ou «je mangeais» par exemple.

Les nasales [en], [un], [in], [on] n’existent pas. Les arabophones vont donc avoir tendance à prononcer le [n].

La proposition relative et la proposition infinitive n’existent pas en arabe.

L’adjectif possessif n’existe pas. Par contre, on utilise en arabe un suffixe placé à la fin du nom pour exprimer l’appartenance. Par exemple, «darak» (à toi) signifie «ta maison».

Vous avez dit ‘discrimination”?

2008-10-01T07:33:00.000-07:00

Sur la scène musicale, le festival Couleur Café est LA référence en matière d’ouverture sur le monde. La dernière édition avait pour thème l’immigration et a rassemblé tous les acteurs du problème: immigrants légaux et illégaux, ONG, artistes. Nous sommes allés y faire un tour pour récolter des opinions d’ici et d’ailleurs sur la discrimination.

“As a musician I can talk about what’s going on”

Bai Kamara Jr is a singer/songwriter from Sierra Leone. Aged 15 he moved to the United Kingdom and then later to Belgium. He’s been involved in various projects (with Unicef and Amnesty International among others), all aiming at helping the less fortunate around the world.

What does the word ‘discrimination’ mean to you?
BK: I’m afraid discrimination is going to be around for a long time. It’s not only the colour of your skin. It’s also the name you carry, your economic status, and your level of education as well. I’m from Sierra Leone, I lived in England and now I live in Belgium. There’s discrimination everywhere. But it’s not against everyone, it’s against a particular segment of immigrants. It depends on the history of the host country and its relation to the country the immigrants come from.

Have you experienced it first hand?
BK: As an African I’ve been discriminated against but as a musician I’m in a position where I can talk about it. A lot of people don’t have that opportunity and I don’t think it’s fair. That’s why I want my music to be a tool to raise awareness on what’s going on.

What troubles me is that the Africans have the raw material: they have oil, they have gold… And yet they don’t have the power to fix the prices. The prices are decided by organisations on which Africa has very little influence. Africa doesn’t need aid, it needs trade. And in the business world Africans are not treated as partners. That’s discrimination for me, at the highest level. And it can only trickle down.

Out soon: DVD Chosen moments from L’Archiduc.
Next album, Disposable Society, to be released in 2009-2010. (Bang!)

MICRO-TROTTOIR

“Racisme”. C’est bien souvent le premier mot qui vient à l’esprit quand on évoque la discrimination. Nous, on a sondé les festivaliers de Couleur Café pour en savoir un peu plus… sur leurs sentiments et leurs expériences persos… Bribes de conversation au hasard…

“Iedereen moet gelijk behandeld worden. Iedereen op hetzelfde niveau. Zwart of blank, werk of geen werk, dat speelt geen rol.”
Jan, laborant

“Piercing et rastas pour le boulot, c’est un peu chaud. On te propose un entretien, t’as des rastas, t’as des piercings, on va te dire ‘oui mais non’. Là, il y a déjà une discrimination.”
Ophélie, 22 ans, éducatrice

“Je suis inquiet pour la situation aujourd’hui en Belgique. Nous, on est brésiliens. On vient d’une culture très collective. Il y a toujours la solidarité dans notre pays, du voisin, de la famille, dans la rue. On a un peu peur du discours de la presse et des politiciens.”
Serge, 31 ans, artiste

“Moi, j’ai un groupe de musique qui vient de Rio. Lors d’une fête à Genk, le garçon a laissé les assiettes par terre pour les musiciens, comme des chiens. Ça, c’était dur pour nous.”
Flavio, 32 ans, artiste

“En général on doit beaucoup progresser, partout dans le monde, sur la question humanitaire. Mais ici en Europe, on a du travail, on a de l’argent, de l’aide sociale, alors que dans les pays défavorisés, on n’a même pas de mutuelle, pas de travail. Ici, on a une chance.”
Bruna, artiste

“Verandering begint bij iedereen. Vooral misschien bij de jeugd, van kleins af aan… Iedereen echt opvoeden over elke cultuur of elk ras dat hier in België samenwoont.”
Filip, 25, administratief medewerker

LE MONDE SELON LES FEMMES

Le Monde selon les femmes, c’est une organisation féministe qui mène des actions pour faire avancer l’égalité entre les sexes, en Belgique, mais aussi avec des partenaires du sud. Au coeur du «Solidarity Village», Marcela de la Peña nous a accordé quelques instants…

Le monde selon les femmes, c’est uniquement une histoire de femmes?
M.P.: La question de l’égalité, ça ne concerne pas seulement les femmes, mais aussi les hommes, qui s’efforcent de répondre au modèle de chef de ménage. Mais une grosse partie de notre travail se fait avec des associations de femmes, notamment des femmes migrantes, parce qu’elles sont moins favorisées.

En quoi consiste-t-il?
M.P.: Notre but premier, c’est de renforcer les capacités des femmes migrantes pour qu’elles puissent être autonomes. Il n’y a pas seulement le choc culturel qui les fragilise, mais aussi certaines contraintes: la langue, l’absence de papiers, les enfants à charge.

C’est positif, la migration pour la femme?
M.P.: Ici, les modèles sont plus égalitaires qu’ailleurs. Les tâches «féminines», comme le nettoyage, deviennent ici une source de travail, de revenu. Ceci va mettre la femme dans une position plus confortable au niveau personnel. Et elle aura un autre regard sur ses rapports avec son mari.

Mais ceci peut être source de conflits…
M.P.: Les hommes ont tendance à rester dans l’idée qu’un homme doit être chef de file, chef du ménage... Faire des activités «inférieures», ça va beaucoup les toucher dans leur masculinité traditionnelle. Les conflits vont donc apparaître. Les femmes vont être tiraillées entre leur envie d’indépendance et le désir du mari qui veut «une bonne épouse». Finalement, c’est quoi être une bonne épouse?

JULIE BARDIAU & JULIE BOLTERYS

Achter de tralies

2008-09-30T07:00:00.000-07:00

Eigen schuld, dikke bult. Wie zijn gat verbrandt, moet op de blaren zitten. Wie een put graaft voor een ander, valt er zelf in… Er zijn zo nog wel een aantal zegswijzen die aanmanen om binnen de wet te blijven. Maar wat met zij die toch ontsporen? Arrestatie, rechtszaak, vonnis, gevangenis. Ok, tot daar zijn we mee. Maar wat dan met zij die hun straf hebben uitgezeten en weer de maatschappij in moeten?

Veroordeelden zonder meer voor een aantal jaar ergens in een vergeten kelder opsluiten, is niet meer van deze tijd. Vandaag de dag bekijkt men een gevangenisstraf eerder als een kans om een ontspoorde burger weer op het rechte pad te krijgen. Dat is een mooie theorie. Maar hoe pak je dat praktisch aan?

Praten in de gevangenis

Dagen-, maanden-, jarenlang opgesloten zitten tussen vier muren (of hoeveel zijn het er?). Dat kan niet anders dan op een mens zijn zenuwen beginnen werken. Bovendien zijn velen die er zitten, daar (om het voorzichtig uit te drukken) niet onder de meest ontspannende omstandigheden terechtgekomen. Er valt veel woede, teleurstelling en verdriet te verwerken achter die muren. Daarom worden er o.a. gespreksgroepen georganiseerd.

Studeren in de gevangenis

Sinds een aantal jaar, organiseert het Centrum voor Volwassenenonderwijs (CVO) Leuven-Landen praktische opleidingen binnen de muren van de Hulpgevangenis van Leuven. Gedetineerden kunnen er o.a. computerles, gitaarles of taalles volgen. Aangezien de computerlessen door een Vlaamse onderwijsinstelling worden georganiseerd en plaatsvinden in een Vlaamse gevangenis, worden die in het Nederlands gegeven. Er is echter ook een NT2-cursus (Nederlands als Tweede Taal) voorzien. Wie zo’n cursus gevolgd heeft, kan doorgaans ook mee in de andere lessen. Aan het einde van iedere cursus krijgen de studenten een examen, en als ze slagen uiteraard ook een diploma. Op dat diploma staat nergens genoteerd waar zij dat juist hebben behaald. Als ze weer vrij zijn, kunnen zij dit diploma dus zonder schroom voorleggen bij hun sollicitatiegesprek.

Feesten in de gevangenis

Ieder jaar in augustus is er één evenement dat de muren van de gevangenis overstijgt: Marktrock. Hulpgevangenis Leuven, Centrum Algemeen Welzijnswerk Leuven en de Rode Antraciet organiseren dit evenement vanuit de idee om de gedetineerden voor één keer nog
eens echt deel te laten uitmaken van de maatschappij.

Apologie

Tijdens mijn dag op bezoek in de Hulpgevangenis van Leuven heb ik heel veel dingen opgestoken, meer dan wat ik hier op deze kleine pagina kan weergeven. Sorry aan zij die verwacht hadden meer van hun eigen verhaal gepubliceerd te zien. Hartelijk dank aan de
coördinatrice, de lerares en de studenten van de Hulpgevangenis Leuven!

Elke Delaere

DIVERSe Events in Brussels

2008-09-30T06:38:00.000-07:00

In het kader van het project over meervoudige discriminatie organiseert het Animatiecentrum voor Talen, vzw een aantal interessante activiteiten. Deze evenementen vinden plaats op de Biouel boot van het Animatiecentrum die aangemeerd ligt in het kanaal van Brussel, aan de Materialenkaai, niet ver van het Saincteletteplein.

Dans le cadre de la campagne de sensibilisation aux discriminations multiples, le Centre d'Animation en Langues asbl organise plusieurs événements sur son bateau, le Biouel, dans le port de Bruxelles, non loin de la place Sainctelette.

Une certaine différence - CRéAHM - BXL
Deze vzw stimuleert mentaal andersvaliden om te experimenteren met kunst.
- Expo van het werk van Nouzha Serroukh, Paloma Gonzalez, Anne Ndayziga,…
- Duo contemporary dance with Virginie Vandezande and Frédérique Joye
- Projection du film «Les poissons marteaux» de André Chandelle avec Michèle Bernier, Sara Giraudeau et 18 artistes du CRéAHM - Bxl
Le samedi 25/10/08 dès 18.30 - Gratis - http://www.creahm.be/
Film: 5 € (au profit du CRéAHM Bxl)

Breakfast Made in Dignity - Oxfam
Have you always wanted to know what fair trade products taste like? Now is your chance. Wake up by the penetrating smell of hot coffee and reward your stomach with all sorts of jam, butter and cereals. For dessert Oxfam’s well-known chocolate will melt on your tongue. During this gastronomic feast you will hopefully become more aware of the importance of fair trade and sustainable development.
- Petits déjeuners équitables et multilingues en collaboration avec AFS Programmes Interculturels
- Schildersatelier met Adrian Jurado
- Theatre workshop with Ines de la Calle
Sunday 23/11/08 from 9.00
Prijs van het ontbijt: Adultes: 4 € - Enfants: 2 €
Réservations: 02 201 52 05
http://www.oxfam.be/ - http://www.afsbelgique.be/

Sign Me
CFLS - FFSB - Fevlado - Diversus - Maison des Sourds de Bruxelles
Ne ratez pas l’opportunité de découvrir la langue des signes. Vous la trouvez peut-être bien mystérieuse mais pour les malentendants, elle est indispensable. Des ateliers vous permettront de mieux comprendre la réalité qui se cache derrière ces mains qui s’agitent.
- Parcours de sensibilisation et d’échanges autour du thème de la surdité
- Initiatie in de Vlaamse gebarentaal et à la langue des signes francophone
- Courts métrages, sketches,…
- Chuuut Party
Zaterdag 13/12/08 v.a. 15.00 - Free
http://www.cfls.be/ - http://www.ffsb.be/ - http://www.fevlado.be/ - http://www.maisondessourds.be/